Je gemeente stuurt je jaarlijks een aanslag, maar wat staat er eigenlijk op? Gemeentelijke belastingen zijn belastingen en heffingen die jouw gemeente zelf oplegt, los van wat je al aan de nationale overheid betaalt. Gemeenten halen ongeveer een zesde deel van hun inkomsten uit deze gemeentelijke belastingen. De rest komt onder andere van het Rijk.
Het verschil tussen belastingen en heffingen
Niet alles op je gemeentelijke aanslag is hetzelfde soort last. Er is een belangrijk onderscheid tussen belastingen en heffingen.
Belastingen zijn betalingen waarvoor je geen directe tegenprestatie krijgt. De gemeente gebruikt dat geld voor algemene voorzieningen, zoals onderhoud van wegen of groenbeheer. Voorbeelden zijn de onroerendezaakbelasting (OZB), parkeerbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting.
Heffingen zijn anders. Die betaal je voor een specifieke dienst die de gemeente aan jou levert. Denk aan de afvalstoffenheffing voor het ophalen van je afval, of rioolheffing voor het beheer van het riool. Je betaalt dus mee aan iets wat je zelf ook gebruikt.
Welke gemeentelijke belastingen zijn er?
De meest voorkomende belastingen die gemeenten opleggen zijn:
- Onroerendezaakbelasting (OZB): Dit betaal je als eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijfspand. De hoogte hangt af van de WOZ-waarde van je pand.
- Parkeerbelasting: Dit betaal je als je je auto parkeert op een betaalde parkeerplaats in de gemeente.
- Toeristenbelasting: Gemeenten heffen dit bij mensen die tegen betaling overnachten, zoals in een hotel of vakantiepark. Vaak betaal je dit als overnachtingsgast, maar de ondernemer draagt het af.
- Forensenbelasting: Dit kan worden opgelegd aan mensen die niet in de gemeente wonen, maar er wel een woning hebben waar ze regelmatig verblijven.
- Reclamebelasting: Sommige gemeenten heffen dit van ondernemers die openbare reclame maken in een bepaald gebied.
Welke gemeentelijke heffingen betaal je?
Naast belastingen zijn er ook heffingen die je betaalt voor concrete diensten van de gemeente:
- Afvalstoffenheffing: Voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval.
- Rioolheffing: Voor het beheer en onderhoud van het rioolstelsel.
- Leges: Dit zijn vergoedingen voor producten of diensten die je bij de gemeente aanvraagt, zoals een paspoort, rijbewijs of bouwvergunning.
Bij heffingen geldt het principe dat de gemeente niet meer mag vragen dan de kosten die ze zelf maakt voor die dienst. De inkomsten mogen dus niet als winst worden gebruikt.
Wie stelt de tarieven vast?
Elke gemeente bepaalt haar eigen tarieven. Dat betekent dat je in de ene gemeente meer of minder betaalt dan in een andere. De gemeenteraad stelt de tarieven elk jaar opnieuw vast. Bij de OZB is het zo geregeld dat het totale bedrag dat een gemeente ontvangt elk jaar ongeveer gelijk moet blijven, ook als de WOZ-waarden stijgen. Dan daalt het tarief dus automatisch mee.
Gemeenten hebben niet voor alle belastingen vrije keuze. Sommige belastingen zijn verplicht, andere zijn facultatief. Een gemeente hoeft bijvoorbeeld geen toeristenbelasting in te voeren als er geen toeristen overnachten.
Wanneer krijg je een aanslag en wat kun je doen?
Aan het begin van het jaar ontvang je meestal een gecombineerde aanslag van de gemeente of het waterschap. Hierop staan de verschillende belastingen en heffingen bij elkaar. Je hebt dan een aantal weken de tijd om te betalen, soms ook in termijnen.
Ben je het niet eens met de aanslag? Dan kun je bezwaar maken bij de gemeente. Dat doe je altijd binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag. Ga je over de WOZ-waarde in bezwaar? Dan kan dat effect hebben op je OZB.
Heb je een laag inkomen? Sommige gemeenten bieden kwijtschelding aan voor bepaalde belastingen en heffingen, zoals de afvalstoffenheffing of rioolheffing. Of je daarvoor in aanmerking komt, hangt af van je financiële situatie en het beleid van jouw gemeente.
Kort overzicht: dit staat er vaak op je aanslag
- OZB (onroerendezaakbelasting) voor woningeigenaren
- Afvalstoffenheffing voor het ophalen van huisvuil
- Rioolheffing voor het rioolbeheer
- Waterschapsbelasting (van het waterschap, niet de gemeente)
Let op: de waterschapsbelasting staat soms op dezelfde aanslag, maar is geen gemeentelijke belasting. Die wordt geheven door het waterschap.
Wat kun je zelf doen?
Gemeentelijke belastingen zijn grotendeels verplicht, maar er zijn wel dingen die je kunt controleren. Controleer elk jaar of de WOZ-waarde van je woning klopt, want die is de basis voor je OZB. Een te hoge WOZ-waarde betekent een hogere aanslag. Kijk ook of je in aanmerking komt voor kwijtschelding als je inkomen laag is. En check altijd de betalingstermijnen: te laat betalen leidt tot extra kosten.
Veelgestelde vragen
Wat zijn gemeentelijke belastingen precies?
Gemeentelijke belastingen zijn betalingen die je doet aan jouw gemeente. Gemeenten gebruiken dit geld voor lokale voorzieningen. Er zijn twee soorten: belastingen zonder directe tegenprestatie, zoals de OZB, en heffingen voor een specifieke dienst, zoals de afvalstoffenheffing.
Moet ik als huurder ook gemeentelijke belastingen betalen?
Als huurder betaal je geen OZB, want die is voor woningeigenaren. Wel betaal je als huurder meestal afvalstoffenheffing en rioolheffing. Soms worden deze kosten verrekend via de servicekosten, maar dat hangt af van je huurcontract.
Kan ik bezwaar maken tegen mijn gemeentelijke aanslag?
Ja, je kunt bezwaar maken tegen een gemeentelijke aanslag. Dat moet je doen binnen zes weken na de datum op de aanslag. Je dient het bezwaar in bij de gemeente die de aanslag heeft verstuurd.
Waarom verschilt de gemeentelijke belasting per gemeente?
Elke gemeenteraad stelt de tarieven jaarlijks zelf vast. De kosten voor lokale voorzieningen verschillen per gemeente, en ook het beleid verschilt. Daardoor kun je in de ene gemeente meer of minder betalen dan in een andere gemeente met een vergelijkbare woning.
Wat is kwijtschelding van gemeentelijke belastingen?
Kwijtschelding betekent dat je bepaalde gemeentelijke belastingen niet hoeft te betalen als je inkomen daarvoor te laag is. Niet elke gemeente biedt dit aan, en de regels verschillen per gemeente. Je kunt kwijtschelding aanvragen bij je gemeente of het waterschap.